Τεχνητή νοημοσύνη. Prompting με την Σωκρατική μέθοδο
Ανοίγεις ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης. Ας πούμε το Claude ή το ChatGPT. Θέλεις να λύσεις ένα πρόβλημα. Τί πρέπει να το ρωτήσεις έτσι ώστε να σε βοηθήσει να το λύσεις, δηλαδή να γινει καθηγητής, αντι να σου δώσει έτοιμη τη λύση για να σε κάνει εξυπνότερο αντί για παθητικό αναγνώστη έτοιμων λύσεων;
Να τι περίπου πρέπει να το ρωτήσεις:
«Θέλω να λύσω την παρακάτω άσκηση μόνος μου. Παίξε το ρόλο του δασκάλου με την σωκρατική μέθοδο. Μην μου δώσεις την απάντηση. Αντί για αυτή, κάνε μου ερωτήσεις που θα με καθοδηγούν προς το επόμενο βήμα σκέψης κοντύτερα στη λύση. Αν κάνω λάθος εξήγησέ το μου και ρώτα με πάλι. Αν κολλήσω εντελώς δώσε μου μόνο μία υπόδειξη αλλά όχι την απάντηση. Μόλις φτάσω στη σωστή λύση επιβεβαίωσέ την και εξήγησέ μου γιατί η μέθοδος που χρησιμοποίησα λειτουργεί ή δεν λειτουργεί σε γενικότερο επίπεδο.
Η άσκηση είναι: [περιγραφή ασκηση].»
Γιατί η «Σωκρατική Μέθοδος»;
Όταν ζητάς από ένα AI να σε βοηθήσει να λύσεις ένα πρόβλημα το πιο εύκολο που μπορεί να κάνει το μοντέλο είναι να σου δώσει την απάντηση και να ξεμπερδεύει με σένα και τα προβλήματά σου. Αν αυτό σε βολεύει εκείνη τη στιγμή, ΟΚ. Αλλά ξέρεις ότι έτσι δεν μαθαίνεις τίποτα και ότι έχει χρησιμοποιήσει το μοντέλο σαν Πόρσε που κουβαλάει ξύλα για το τζάκι. Έτσι δεν μαθαίνεις τίποτα. Ενώ το μοντέλο μπορεί να σε βοηθήσει να εξυπνότερος.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να δουλέψει ένας δάσκαλος με έναν μαθητή. Ένας τρόπος είναι να του εξηγεί ο ίδιος τη θεωρία βήμα προς βήμα και μετά να του δείχνει λυμένα παραδείγματα. Ένας άλλος είναι να του τεμαχίζει το πρόβλημα σε μικρότερα κομμάτια και να του δίνει έτοιμα σκαλοπάτια για να τα ανέβει.
Η σωκρατική μέθοδος είναι διαφορετική. Ο Σωκρατικός δάσκαλος δεν εξηγεί και δεν σου δίνει καμία έτοιμη λύση. Αντίθετα ρωτάει στην σωστή κατεύθυνση.
Οι “κατάλληλες ερωτήσεις” είναι η πιο δύσκολη δουλειά στο problem solving
Η Σωκρατική Μέθοδος στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο μαθητής ήδη έχει μέσα του όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να σκεφτεί σωστά και το μόνο που χρειάζεται είναι κάποιον να τον βοηθήσει να τα χρησιμοποιήσει.
Αυτό ταιριάζει πολύ με τον τρόπο σκέψης της τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να κάνει ερωτήσεις χωρίς να κουράζεται, να προσαρμόζεται στο επίπεδό σου σε πραγματικό χρόνο και να μην σου δώσει τη λύση ακόμα και αν την πιέσεις. Αρκεί να το έχεις ζητήσει από την αρχή.
Οι άλλες μέθοδοι λειτουργούν καλά σε μια αίθουσα διδασκαλίας αλλά απαιτούν έναν δάσκαλο που ξέρει εκ των προτέρων τι δεν ξέρεις εσύ. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν το ξέρει αυτό. Οπότε η σωστή ερώτηση (το prompt) είναι ο μόνος τρόπος να σου το αποκαλύψει.
For the Prince
Άνοιξη 2026
