Το δεύτερο πλέον φωτογραφημένο νησί του κόσμου εξαφανίστηκε από τις λίστες των 25 κορυφαίων προορισμών πολυτελείας. Σύμφωνα με εκτίμηση εταιρείας του κλάδου, η Σαντορίνη απουσιάζει από την πρώτη 25άδα επειδή προηγήθηκαν τρία χρόνια δημοσιευμάτων για ουρές και συνωστισμό στα στενά της. Και τα δημοσιεύματα έγιναν το υλικό που τροφοδότησαν τα προγράμματα Τεχνητής Νοημοσύνης για να συνθέσουν τις απαντήσεις τους. Πλέον, η Τεχνητή Νοημοσύνη προτείνει στη θέση της Σαντορίνης τη Νάξο, τα Χανιά και την Μήλο*.
Αυτό αλλάζει έναν παλιό κανόνα. Μέχρι τώρα, ο τόπος που δεχόταν περισσότερους επισκέπτες από όσους μπορούσε να εξυπηρετήσει, έβγαινε κερδισμένος. Οι δυσαρεστημένοι δεν ξαναγύριζαν, έρχονταν όμως άλλοι στη θέση τους. Άλλωστε το όνομα του τόπου ήταν υπερβολικά ισχυρό για να το πλήξουν η ανοργανωσιά, η πολυκοσμία και λίγη αγανάκτηση που κανείς δεν θα θυμόταν του χρόνου. Η γκρίνια μέχρι τώρα έφευγε από το νησί μαζί με τους γκρινιάρηδες.
Έλα όμως που, στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, το κοντέρ της γκρίνιας δεν μηδενίζει κάθε Σεπτέμβρη. Καταγράφεται πλέον στο ψηφιακό αποτύπωμα του προορισμού, στα κοινωνικά δίκτυα, στα blogs κ.λπ. και διαβάζεται από τα προγράμματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Έτσι, μπορεί να επιστρέψει την επόμενη χρονιά ως σύσταση «μην πάτε φέτος σε αυτό το νησί, έχει κακές κριτικές. Προτιμήστε εκείνο, έχει καλές κριτικές, θα περάσετε τέλεια όπως τόσοι άλλοι».
Θα πει κανείς, μα και η Μύκονος γεμάτη είναι κι αυτή.
Ναι, αλλά στη Μύκονο τα πλήθη δεν υποβαθμίζουν την εμπειρία του επισκέπτη. Το πλήθος είναι μέρος της εμπειρίας του επισκέπτη και δεν καταγράφεται πάντα σαν πρόβλημα. Στη Μύκονο τα στίφη των επισκεπτών είναι μέρος του προϊόντος.
Στη Σαντορίνη συμβαίνει το αντίθετο. Η υπερβολή στα πλήθη των επισκεπτών υποβαθμίζει το ίδιο το προϊόν για το οποίο έρχονται. Για τη θέα στην Καλντέρα, το τοπίο, την ατμόσφαιρα, την αίσθηση του χώρου. Η Σαντορίνη έχει, επομένως, ένα διαφορετικό τουριστικό προφίλ και μια διαφορετική σχέση ανάμεσα στον επισκέπτη και στον προορισμό. Η ρομαντζάδα και το ηλιοβασίλεμα στην Καλντέρα δύσκολα παντρεύονται με τα στίφη των τουριστών.
Μέχρι χθες, ο ταξιδιωτικός πράκτορας επέλεγε προορισμούς κυρίως με βάση τη διεθνή κατάταξη και τη φήμη τους. Σήμερα, με 20 ευρώ τον μήνα, έχει την Τεχνητή Νοημοσύνη στη διάθεσή του για έρευνα και απαντήσεις σε ερωτήματα που μέχρι πριν λίγα χρόνια απαιτούσαν εβδομάδες. Έτσι, μέσα σε λίγα λεπτά μαθαίνει τις φετινές —ναι, τις φετινές και όχι τις περσινές— εμπειρίες των ταξιδιωτών και αποφασίζει τι θα προτείνει. Ο πράκτορας δεν κερδίζει τίποτα από έναν πελάτη που θα επιστρέψει απογοητευμένος από την πολυκοσμία. Μπορεί, αντίθετα, να αναζητήσει εναλλακτικούς προορισμούς (από θετικές κριτικές) που ταιριάζουν καλύτερα στο προφίλ του πελάτη. Στόχος είναι να μείνει ικανοποιημένος, να επιστρέψει του χρόνου στον ίδιο πράκτορα και, μέσα από τη θετική αξιολόγησή του, να ενισχύσει τουριστικά και τον ίδιο τον προορισμό.
Ο έλεγχος της φέρουσας ικανότητας, δηλαδή πόσους επισκέπτες αντέχει ένας τόπος χωρίς να χαλάσει η εμπειρία, δεν γίνεται πια μόνο από εξειδικευμένες μελέτες. Γίνεται συνεχώς, 365 μέρες το χρόνο, 24 ώρες την ημέρα από τους ίδιους τους επισκέπτες. «Ήταν όλα τέλεια, το προτείνω». «Φοβερή πολυκοσμία, περάσαμε απαίσια».
For the Prince
Σεπτέμβριος 2026
* Έκανα σήμερα το έλεγχο με το εξής ερώτημα: “Σύμφωνα με την εμπειρία των αλλοδαπών επισκεπτών στην Ελλάδα κατά το πρώτο 6μηνο του 2026 και όλου του 2025, μου προτείνεις να πάω 5 μέρες στην Σαντορίνη ή έχεις να μου αντιπροτείνεις κάτι καλύτερο;”
Η απάντηση ήταν καταπέλτης: “Η διεθνής ζήτηση για Οία εκεί έχει κορεστεί, ενώ η εμπειρία του επισκέπτη επιβαρύνεται συστηματικά από συνωστισμό, υψηλές τιμές και ρυθμιστικές εντάσεις. Για πενθήμερο υπάρχει σαφώς καλύτερη σχέση ποιότητας εμπειρίας, κόστους και άνεσης σε άλλους προορισμούς. Προτιμήστε Νάξο, Χανιά ή Μήλο.”
